Юрий Тинянов (1894-1943) адабиётшунос олим ва ажойиб тарихий романлар устаси сифатида рус адабиётида алоҳида ўринга эга. У ёшлигидан тарих ва адабиётга қизиққан, аввалига илмий изланишлар олиб бориб, рус формализми мактабининг асосчиларидан бирига айланган. Бироқ унинг чинакам истеъдоди бадиий насрда намоён бўлди. Тинянов тарихий шахслар ҳаётини шунчаки хронологик тарзда ёзмас, балки уларнинг руҳиятини, ўша даврнинг нафасини ва фожиасини ёрқин кўрсатиб берарди. У ўз асарларида эркин фикрловчи ижодкор ва шафқатсиз давлат машинаси ўртасидаги зиддиятларни маҳорат билан тасвирлаган. Унинг энг машҳур асарларидан бири ёзувчи ва дипломат Александр Грибоедовнинг сўнгги кунларига бағишланган «Вазир-Мухторнинг ўлими» романидир. Шунингдек, унинг «Кюхля» (декабрист Вильгельм Кюхельбекер ҳақида) ва тугалланмай қолган «Пушкин» романлари тарихий-биографик жанрнинг энг юксак намуналари ҳисобланади. Ёзувчининг «Прапорщик Киже» (ёки «Кичик лейтенант Киже») номли қиссаси эса бюрократия ва қоғозбозлик устидан қилинган ажойиб ва аччиқ сатирадир; унда ҳужжатдаги хато туфайли йўқ одам пайдо бўлиб, бутун бошли мансабларга кўтарилиши тасвирланган. Тинянов умрининг сўнгги йилларида оғир касаллик билан курашиб, фалаж ҳолатида ҳам асарларини диктовка қилиб ёздирган ва 1943 йилда вафот этган.
