img

Lev Tolstoy

Jahon adabiyoti xazinasining eng törini egallagan Lev Nikolayeviç Tolstoy 1828-yilda özining sevimli göşasi — Yasnaya Polyana qörğonida dunyoga kelgan. Uning hayoti xuddi romanlari kabi murakkab va ziddiyatlarga boy edi. Yoşligida harbiy xizmatda bölib, Kavkaz va Qrim uruşlarida qatnaşgan yozuvçi, uruşning asl başarasini — qon va azob-uqubatlarni öz közi bilan kördi. Bu tajriba unga keyinçalik dunyo adabiyotidagi eng buyuk asar — "Uruş va tinçlik" romanini yozişga turtki berdi. Uşbu epopeyada 600 ga yaqin qahramon iştirok etadi va muallif ularning har birining içki dunyosini zargarona aniqlik bilan tasvirlaydi. Tolstoyning yana bir şoh asari "Anna Karenina" esa şunçaki ayol xiyonati haqida emas, balki jamiyatning ikkiyuzlamaçiligi va inson baxtining qançalar nozik ekanligi haqidagi fojiaviy qissadir. Yozuvçi inson ruhini şunçalik çuqur bilardiki, uning asarlarini öqigan odam xuddi közguga qaragandek özini köradi. Umrining ikkinçi yarmida Tolstoy butunlay özgardi. U özining graf unvonidan, boyliklaridan va mualliflik huquqlaridan voz keçdi. "Inson baxtli bölişi uçun köp narsa kerak emas", degan ğoyani ilgari surib, oddiy dehqonlar kabi yaşaşni boşladi, vegetarian böldi va zöravonlikka qarşi falsafani tarğib qildi. Uning sözlari şunçalik qudratli ediki, çor hukumati va çerkov undan hayiqardi, oddiy xalq esa unga payğambar sifatida qarardi. Ammo oilasidagi tuşunmovçiliklar va ruhiy iztiroblar keksaygan yozuvçini öz uyidan boş olib ketişga majbur qildi. 1910-yilning sovuq noyabr tunida u Astapovo temiryöl bekatida, oddiy nazoratçining uyida vafot etdi. Uning dafn marosimi Rossiya tarixidagi birinçi bölib çerkov marosimlarisiz, faqat xalqning çeksiz hurmati oğuşida öтkazilgan vidolaşuv böldi.

Muallifning kitoblari

Barchasini ko‘rish