Rus şe’riyatining "Kumuş asri" haqida söz ketganda, Nikolay Gumilyov nomi özgaça bir viqor va jasorat bilan jaranglaydi. 1886-yilda Kronştadtda tuğilgan bu inson şunçaki şoir emas, balki haqiqiy sarguzaşt izlovçi sayyoh va dovyurak jangçi edi. U zamondoşlaridan farqli ölaroq, ilhomni sovuq kabinetlardan emas, balki Afrikaning jazirama çöllaridan, yovvoyi tabiat qöynidan va jang maydonlaridan izladi. U Afrika qit’asiga bir neça bor ekspeditsiya uyuştirib, Efiopiya imperatori bilan uçraşgan va ekzotik taassurotlarini özining ajoyib şe’rlariga köçirgan kamyob rus şoirlaridan biridir. Uning maşhur "Jiraf" şe’ri uzoq ölkalardagi gözallikni kulrang hayotga olib kirişga bölgan uriniş edi. Gumilyov akmeizm oqimining asosçisi sifatida şe’riyatda mavhumlikdan qoçib, sözning aniqligi va yorqinligini talab qildi. Uning şaxsiy hayoti ham ijodi kabi yorqin va murakkab keçdi; buyuk şoira Anna Axmatova bilan bölgan turmuş va muhabbat tarixi adabiyot olamining eng maşhur afsonalaridan biriga aylandi. Birinçi jahon uruşi boşlanganda u köpçilik ijodkorlar kabi çetda turmadi, balki öz ixtiyori bilan frontga ketdi va körsatgan jasorati uçun ikki marta "Avliyo Georgiy" xoçi bilan taqdirlandi. Biroq şoirning taqdiri fojiali yakun topdi. 1921-yilda bolşeviklar hukumati uni soxta "Tagantsev fitnasi"da iştirok etganlikda ayblab, hibsga oldi. Gumilyov tergov paytida ham, ölim oldida ham özini haqiqiy ofitserlarga xos mardona tutdi. U bor-yöği 35 yoşida otib taşlandi, ammo özidan keyin "Olovli ustun", "Marvaridlar" kabi ölmas töplamlarni va öğli — buyuk tarixçi Lev Gumilyovni qoldirdi. Uning nomi uzoq yillar davomida taqiq ostida bölgan bölsa-da, bugungi kunda u söz va amal birligining timsoli sifatida e’zozlanadi.