img

Uilyam Folkner

Amerikaning janubiy ştatlari ruhiyatini va tarixini dunyoga tanitgan buyuk yozuvçi Uilyam Folkner 1897-yilda Missisipi ştatida dunyoga kelgan. U adabiyotda öziga xos inqilob qildi: u xaritada mavjud bölmagan, lekin adabiyotda abadiy yaşaydigan "Yoknapatafa" okrugini yaratdi. Uning deyarli barça maşhur asarlari voqealari aynan şu töqima joyda sodir böladi. Folkner bu kiçik yerni şunday batafsil tasvirlaganki, öquvçi u yerdagi har bir oilani, har bir eski uyni va hatto çang bosgan yöllarni ham öz közi bilan körgandek böladi. U 1949-yilda Nobel mukofotini qabul qilib olayotib, "Yozuvçining vazifasi insonning bardoş beriş va yengiş qobiliyatini madh etişdir", degan edi. Folknerni öqiş oson emas, uning uslubi xuddi murakkab labirintga öxşaydi. U "ong oqimi" usulidan foydalanib, voqealarni turli zamonlarda va turli qahramonlar nigohi orqali tasvirlaydi. Uning eng maşhur asari "Şovqin va ğazab" (The Sound and the Fury) bölib, unda Kompsonlar oilasining inqirozi, eski qadriyatlarning yemirilişi tört xil qahramon, jumladan, aqli zaif Benji tilidan hikoya qilinadi. Yana bir şoh asari "Men ölayotganimda" esa onasining jasadini kömib keliş uçun uzoq va maşaqqatli yölga çiqqan oilaning fojiali va ayni paytda teşa tegmagan sarguzaştlari haqidadir. Qiziği şundaki, Folkner uzoq vaqt davomida kitoblari orqali yetarli daromad topa olmagan. Tirikçilik qiliş uçun u Gollivudda ssenariy muallifi bölib işlagan va maşhur detektiv filmlar uçun matnlar yozgan. Uning "Ötmiş heç qaçon ölmaydi, u hatto ötmiş ham emas" degan ğoyasi uning ijodiy falsafasini töliq oçib beradi: uning qahramonlari uçun tarix va ajdodlar xotirasi hamişa tirik va bugungi kunga ta’sir ötkazib turadi.

Muallifning kitoblari

Barchasini ko‘rish