Insoniyat tarixida "birinçi ming yillikning eng buyuk dahosi" deb tan olingan Abu Rayhon Beruniy 973-yilda qadimiy Xorazmning Kat şahrida dunyoga kelgan. U öz davrining qomusiy olimi bölib, uning qiziqiş doirasi çegarasiz edi: astronomiya, geodeziya, matematika, mineralogiya, tarix va etnografiya. Beruniy yoşligidanoq öta ötkir zehni bilan ajralib turgan va turli tillarni — arab, fors, yunon, suryoniy, keyinçalik esa sanskrit tilini mukammal örgangan. Uning yana bir buyuk olim Ibn Sino bilan bölgan ilmiy yozişmalari va bahslari şarq ilm-fani tarixidagi eng yorqin sahifalardan hisoblanadi. Taqdir taqozosi va siyosiy özgarişlar tufayli Beruniy Sulton Mahmud Ğaznaviy saroyida yaşaşga va u bilan Hindistonga safar qilişga majbur böladi. Ammo haqiqiy olim har qanday vaziyatdan ilm uçun foydalana oladi. Hindistonda u mahalliy xalqning tili, dini va urf-odatlarini çuqur örganib, maşhur "Hindiston" asarini yozadi. Bu kitob özining xolisligi va aniqligi bilan bugungi kunda ham tarixçilar uçun tengsiz manba hisoblanadi. Beruniy ilmda şunçalik ilgarilab ketganki, u Kolumbdan 500 yil oldin ğarbda, okean ortida noma’lum quruqlik (Amerika qit’asi) borligini ilmiy asoslab bergan. Beruniyning eng katta jasorati uning aniqligida edi. U oddiy asboblar yordamida Yer şarining radiusini ölçab çiqdi va uning hisob-kitoblari zamonaviy texnologiyalar bilan ölçangan natijadan deyarli farq qilmaydi. U umrining oxirigaça, hatto ölim töşagida yotganda ham qölidan qalamini qöymadi. "Men bilmagan narsamni bilib ölişim, johil bölib ölişimdan afzalroqdir", — degan edi u. 1048-yilda Ğazna şahrida vafot etgan bu buyuk zot özidan keyin 150 dan ortiq fundamental asarlar qoldirdi va butun dunyo ilm-faniga öçmas nur baxş etdi.